Erguvanim

BUGÜN YENİ BİR GÜN…

Eyl
20

Besinlerdeki katkı maddeleri


Gönderen kumsal

katkimaddeleri.jpgBesinlerdeki katkı maddeleri gerçekten yaşamımız içine girmiş ve ne olduğu tam olarak bilinemeyen kimyasallar olarak karşımıza çıkmıştır.
Bir çok tüketicide de haklı olarak sülfit gibi katkı maddelerinin zararlı olduğu konusunda görüş hakim.

Besin değerlerinin korunması ve arttırılması, mikrobiyolojik bulaşmanın önlenmesi, uzun süreli saklama, güvenli taşıma amacıyla kullanılan katkı maddelerinin yararı ve zararı konusunda yeterli bilgi tüketicilere ulaşmamış durumda.

Diğer bir açıdan bakılınca tüketicinin katkı maddeleri hakkında bilgi alabileceği, danışabileceği bilgi kaynakları sınırlı ya da hiç yok.

Üstelik katkı maddelerinin adları sempatik ya da kulağa hoş gelen kelimelerden oluşmuyor. Uzun ve okunuşları zor.

Katkı maddesi nedir?

Tüketime sunulan veya sunulacak olan gıdaların görünüm ve lezzetlerini tüketicinin arzu ettiği duruma getirmek, bozulmalarını önleyerek, gıdaların raf ömrünü uzatmak amacıyla gıdalara tüketime sunulmadan önce bilinçli ve amaçlı olarak ilave edilen maddelere GIDA KATKI MADDELERİ denmektedir .

Besinlerin içinde ulunan maddeler dışında değişik kimyasal maddeler ve bu kimyasal maddelerin karışımından oluşan katkı maddeleri besinlere değişik süreçlerde ekleniyor, örneğin üretim, işleme, paketleme ve depolama gibi.

Kullanılan katkı maddelerinin miktarı ve cinsi sağlık kuruluşları tarafından onaylanması gerekiyor. Bu konuda Amerika’da bulunan FDA (Food and Drug Administation) çok güçlü ve önemli bir yapı.
FDA bilgilerine göre Amerika’da yılda önemli oranda katkı maddesi kullanılıyor ve bu maddelerin %98’I şeker, tatlandırıcı, tuz,sitrik asit, biber, sebze renkleri, hardal, bira mayası ve soda’dan oluşuyor. Onay almış katkı maddelerinin sayısı ise 2.800 adet’ten fazla..

Gıda Katkı Maddelerinin insan sağlığı üzerinde etkileri
Besinlerde kullanılan GKM nin beslenme kalitesini sağlaması, kalite ve dayanıklılığı gerçekleştirerek artık oranında bir azalma sağlaması, işlenmeye yardımcı olması aranan özelliklerdir. Bir GKM işleme ve üretim hatalarını gizlememeli, tüketiciyi aldatmamalı ve bir besinin besleyici değerini düşürmemelidir .

Bazı GKM ne duyarlı olan insanlar reaksiyon verebilirler. Avrupa da nüfusun %0.03-0.10 unun GKM ne karşı duyarlı olabileceği saptanmıştır. Renklendiricilerden bazıları astım, deri döküntüleri, hiperaktivite ve migrene yol açabilirler. İzin verilen renklendiriciler ülkeden ülkeye değişebilir. Örneğin; Norveç ve İsveç besinlerdeki tüm yapay renklendiricilerin kullanımını yasaklamıştır .

Aroma arttırıcı maddelerden bazıları baş dönmesi, çarpıntı yapabilir. Gut hastalığı olanlarla pürinden fakir diyet alması gerekenler bu GKM ni almamalıdır. Koruyucu maddeler, besinleri bakteri, küf, maya bozulmalarından korumak, raf ömrünü uzatmak, doğal renk ve aromayı korumak amacı ile kullanılırlar. Bu maddelerden en çok sucuk, salam, sosis ve pastırma gibi et ürünlerine konan nitrat ve nitrit tartışılmaktadır. Bunlar parlak, kırmızı pembe rengin sağlanması yanında, tuz ile birlikte Clostridium botulinum un çoğalmasını ve toksin oluşturmasını önlemektedir. Nitrat ve nitrit kanserojen nitrozo bileşiklerinin oluşumuna aracılık etmektedirler. Nitratın ADI değeri 0 – 5 mg/kg, nitritin ADI değeri ise 0 – 0.2 mg/kg olarak belirlenmiştir. Günlük aldığımız nitrat ve nitritin % 80 i su, sebze ve diğer doğal besinlerden, % 20 si ise GKM nden gelmektedir .

Niye katkı maddesi kullanılıyor?

Katkı maddelerini ikiye ayırmak gerekiyor. Bunlardan besinsel katkılar yiyeceklerin besin ve vitamin değerini arttırıyor. Kozmetik katkılar ise daha çok besinin görünüşünü, rengini ve tadını değiştirmek amacıyla kulanılıyor.

Katkıları yapay-sentetik ve doğal olarak ikiye ayırmak mümkün.

Koruyucu katkılara besinlerin uzun süre taze kalması ve besin kalitesinin düşmemesi için başvuruluyor.

Besinlerin üretimi, işlenmesi, depolanması ve taşınması sırasında gerekli olan katkı maddeleri ile de karşılaşıyoruz.

Tüketici basinlerde hangi katkı maddelerinin ne kadar kullanıldığını ve olumsuz sağlık tehlikelerini bilmek zorundadır.

Tüm besinlerin içindeki katkı maddeleri besinlerin üzerinde bulunan etiketlerde açık olarak yazılmalı ve aşırı kullanım, ters etkiler hakkında tüketici aydınlatılmalıdır. Olumsuz etkiler görüldüğünde yetkili sağlık ve denetim servislerine başvurulmalıdır. Amerika’da bu konuda FDA’ya 6.000 şikayetin ulaştığı bildiriliyor.

Aşağıda genel olarak kulanılan bazı katkı maddelerinin adı, kullanıldığı yerleri ve tipleri verilmektedir.



  1. murat demiş ki,

    güzel bi sunum olmuş peki bu sentetik ve doğal katkı maddelerini neler olduğu hakkında bi bilgi alabilirmiyim ?

  2. okan yıldırak demiş ki,

    muş teknik ve end.meslek.lisesi okan yıldırak’n yıllık ödevimdir inşALLAH hoca beyenir
    biyoloji hocamız güven eraslan tanıdıssanız bana bir şekil mesaj verin

  3. irem demiş ki,

    hiç beğenmedim. berbat olmuş yeniden düzenleyin. çocuklar ödevlerinde burada yeterli bilgi alamaz.

  4. ahmet emin demiş ki,

    iğrenç

  5. osmanfatih demiş ki,

    birşey yokki burada

  6. jale demiş ki,

    bence pek güzel değil aradığım bilgiler güzel ve özetle yazılmamış.

  7. hande demiş ki,

    yazan kişinin eline sağlık az önce araştırma ödevimi yazdım allah razı olsun inşallah öğretmenim beğenir :))

  8. pınar demiş ki,

    çok güzel olmuş sizi tebrik ediyorumhttp://www.erguvanim.net/blog/wp-includes/images/smilies/icon_smile.gif

  9. Hande Yılmaz demiş ki,

    O kadarda İstedığım bılgıler yok uzqunum :(

  10. gülden demiş ki,

    çoooooooooook güzel bir ödev tam da benim ödevimmmmm

  11. gamze demiş ki,

    istediğim herşey bu sitede :)

  12. asi kız demiş ki,

    bencede pek fazla bılgı yok daha fazla bılgı verırsenız sevınırım :):):):((:(:(:(

  13. acemi cadı demiş ki,

    Bunları daha önce verseydiniz dönem ödevim yetişmişti şimdi sayenizde yetiştirmedim

  14. sude demiş ki,

    ödevimi bitirdim :) harika bi yazı yazanın eline sağlık inşallah öğretmen beğenir :)

  15. elif demiş ki,

    sssssssssssssüüüüüüüüüüüüüüüüüüpppppppppeeeeeeeeeeeeerrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr

  16. yunus emre yalçın demiş ki,

    çok iyi ödevden 100 aldım

  17. sümerya demiş ki,

    elimizin altında her an ulaşabildiğimiz için çok teşekkürler

  18. merve demiş ki,

    fenden 100aldımmm….

  19. Emre demiş ki,

    sağ olun ödevimi sayenizde bitirdim

  20. nazlı demiş ki,

    çk ii ya 1000 aldım ve tek ben 100 aldım :D

Yorum Ekle