Bilgisayar virüsü nedir?

Gönderen kumsal

Virüs nedir? Nasıl bulaşır?

Bilgisayar virüsleri, çalıştığında bilgisayarınıza değişik sekillerde zarar verebilen bilgisayar programlarıdır. Bu programlar (ya da virüs kodları) çalıştırıldığında programlanma şekline göre bilgisayarınıza zarar vermeye başlar. Ayrıca, tüm virüs kodları (bilinen adıyla virüsler) bir sistemde aktif hale geçirildikten sonra çoğalma (bilgisayarınızdaki diğer dosyalara yayılma, ağ üzerinden diger bilgisayarlara bulaşma vb gibi) özelliğine sahiptir.

Bilgisayar virüslerinin popüler bulaşma yollarından birisi “virüs kapmış bilgisayar programları” dır. Bu durumda, virüs kodu bir bilgisayar programına (söz gelimi, sık kullandığınız bir kelime işlemci ya da beğenerek oynadığınız bir oyun programı) virüsü yazan (ya da yayan) kişi tarafindan eklenir. Böylece, virüslü bu programları çalıştıran kullanıcıların bilgisayarları virüs kapabilirler. Özellikle internet üzerinde dosya arşivlerinin ne kadar sık kullanıldığını düşünürsek tehlikenin boyutlarını daha da iyi anlayabiliriz.

Virüslerimizi Tanıyalım

1.Boot Virüsler;
-Sabit Disklerin, İlk Sektörüne Bulaşan Ve Buradaki Dosyalara Zarar Veren Virüs Türlerine Boot Virüsleri Diyoruz.

-Michelangelo : 1992 Yılında Görünüp Binlerce Pc Bulaştığı Belirtildi.Sabit Diskin Bölüm Tablolarına Bulaşır Ve Bulaştığı Sistemlerde
6 Mart Günü Tüm Dosyaları Silmeyi Dener.

-Neardark : Diğer Bilinen Adları Bloomington, No Int, Stoned, Stoned III, LastDirSect, NewZealand Dir.Sabit Diskin Bölüm Tablolarına Ve Disketlerin
Açılış Sektörüne Bulaşır.

-Stealth : Aktif Olarak Kendini Saklayabilen Bir Virüstür.Adını Türünden Alır Ve Stealth.b Olarak Boot Virüslerimizin İçinde Bulunur.Diskimizin
MBR(Master Boot Record)’sine Kendini Yazdırır.

2.Dosya Virüsler;
-Dosyalarin Kaynak Kodlarına Kendilerini Ekleyen Virüslere Dosya Virüsleri Diyoruz.
-Chernobyl : Adını Nükleer Kazasından Alan , Bu Virüs Nükleer Kazanın Olduğu Tarihte Çalışır Ve Çalıştığı An İtibari İle Flash’ını Yazmayı Dener.
Büyük Hasarlara Yol Açan Chernobyl Bazı Anakartlarda Düzeltilmez Hasarlar Oluşturabilen Bi Virüstür.

-Fun Love : Fun Love Virüsünün En Büyük Ve Şaşırtan Yönü , Microsoft’un Resmi Sitesinden İndirilen Update(Güncelleştirme) Dosyalarınada Bulaşmış Olmasıdır.
Virüsün Diğer Özelliklerinden Bahsetmek Gerekirse Hem 9x ve Nt Sistemlerde Çalışabilmesidir.Exe,OCX Dosya Türlerine Bulaşabilen Bu Tür Ağdan Yazma Hakkının
Varolduğu Klasorlerede Bulaşmaktadir.

-Nimda : Adını “Admin/Yönetici” Kelimesinin Tersten Okunması İle Alan Nimda Virüsü , Worm Virüs Birleşiminden Oluşturmuştur.Bulaştığı Sistemlerde
Load.exe İsimli Bir Dosya Oluşturur Ve Bu Dosyayi System.ini Dosyasina Yazdırar Boot KismA Yazdirir.Explorer Ve E-posta Yolu İle Yayilmasi , Nimda Virüsün
Yayılma Hızını Arttirir.

3.Makro Virüsler;
-Word ,Excel Gibi Programların Macro Dili Kullanilarak Yazılan Virüs Türlerine Macro Virüsleri Diyoruz.
Macro Virüslerine Örnek Olarak
-Melissa : 99 Yılında Çok Büyük Hasarlara Yol Açan Meslissa Virüsü Word Dosyamizin icine Kodlanir,Belge Açıldığı Anda , Outlook’u Açarak Contact List’imizde Bulunan İlk 50 Kullanıcıya Kendini
E-posta Araçılığı İle Yollar.

-FormatC : Bu Macro Çalıştığı Sistemlerde, Dos Araçılığı İle c: Diskini Formatlamayi Dener.

-Hot : Bu Virüsün Garip Yönü , Bulaştığı Sistemlerde 14 Gün Beklemesidir.14 Gün Sonunda Aktifleşen Bu Virüs Açılan İlk Word Belgesinin İçeriğini Komple Sİler.

-Concept : Virüsü İlk Ve En Yaygın Macro Virüsüdür.Halen Daha Farklı İsimler Ve Kodlar İle Yaşamakta Olan Bu Virüs, Bulaştığı Belgede “1″ Mesajı Verir.

Macro virüsü nedir?

Bazı programların, uygulama ile birlikte kullanılan “kendi yardımcı programlama dilleri” vardır. Söz gelimi, popüler bir kelime islemci olan “MS Word”, “Macro” adı verilen yardımcı paketlerle yazı yazma sırasında bazı işleri otomatik ve daha kolay yapmanızı sağlayabilir. Programların bu özelliğini kullanarak yazılan virüslere “macro virüsleri” adı verilir. Bu virüsler, sadece hangi macro dili ile yazılmışlarsa o dosyaları bozabilirler. Bunun en popüler ve tehlikeli örneği “Microsoft Word” ve “Excel” macro virüsleri. Bunlar, ilgili uygulamanın macro dili ile yazılmış bir şekilde, bir word ya da excel kullanarak hazırladığınız dökümana yerleşir ve bu dökümana her girişinizde aktif hale geçer. Macro virüsleri, ilgili programların kullandığı bazı tanımlama dosyalarına da bulaşmaya (normal.dot gibi) çalışır. Böylece o programla olusturulan her döküman virüslenmiş olur. Microsoft Office (word, excel vb) macro virüsleri ile başetmek ve korunmak için, http://www.microsoft.com/msoffice adresinde gerekli bilgiler bulunabilir.

Virüslenmiş program çalıştırıldığında bilgisayar virüs kodu da, genellikle, bilgisayarınızın hafızasına yerleşir ve potansiyel olarak zararlarına başlar. Bazı virüsler, sabit diskinizin ya da disketlerinizin “boot sector” denilen ve bilgisayar her açıldığında ilk bakılan yer olan kısmına yerleşir. Bu durumda, bilgisayarınız her açıldığında “virüslenmiş” olarak açılır. Benzer şekilde, kendini önemli sistem dosyalarının (MSDOS ve windows için COMMand.COM gibi) peşine kopyalayan virüsler de vardır.

Internet’ten aldığım e-posta’dan bilgisayarım virüs kapabilir mi?

Sadece düz yazı içeren bir e-postayı okumakla sisteminize virüs filan bulaşmaz. Eger aldığınız e-posta ile birlikte bir “attachment (eklenmiş dosya)” varsa (eklenmiş dosya, herhangi bir çalıştırılabilir (executible) dosya olabilir), mailinizi okuyup gelen dosyayı diskinize saklamakla “o dosya virüslü dahi olsa” yine virüs bulaşmaz. Tabii, eklenmiş dosyayı çalıştırırsanız ve o dosya da virüslü ise, sisteminize virüs bulaşabilir. Bu tamamen sizin sorumluluğunuz. Yıllar içinde mail programları oldukça gelişmiştir. bazı özel tekniklerle, mail içine “doğrudan çalıştırılabilir kod” ekleme olanağı vermektedir. Daha çok yeni olan bu kullanım, tüm potansiyel virüs saldırılarına açıktır. Dolayısıyla, size gelen bir maili okumadan önce, “konusuna” ve “kimden gönderildiğine” ayrıca “uzunluğuna” bakıp ona göre bir karar verebilirsiniz. Kullandığınız mail programı, bazı seçeneklerini degiştirirseniz, maili okumak için açtığınız anda, sizin onayınızı almadan, aslında bir program olan ilgili kod çalışmaya başlayabilir.

Internet’teki web sitelerine girdiğimde bilgisayarım virüs kapabilir mi?

Hayır, bulaşmaz. web sayfalarını oluşturmada kullanılan HTML, sabit diske yazma/silme vb yapılmasına izin vermez. Bunun yanında, web sayfalarında çok kullanılan Java ve JavaScript ile yazılmış web uygulamaları da diskinize kesinlikle hiçbirşey yazmaz, hiçbirşeyi silmez. Bu yüzden, gönül rahatlığı ile web üzerinde dolaşabilirsiniz.

Internet’teki bir dosya arşivinden aldığım programlar virüslü olabilir mi? Bunlar ne kadar güvenli?

Güvenilir dosya arşivlerinden alınan programlarda virüs olması ihtimali yok denecek kadar azdır. Bunlar genellikle, popüler bilgisayar dergilerinin arşiv siteleri; tanınmış yazılım şirketleri, yansıları dünyanın pek çok yerinde tutulan Simtel, Cica, Tucows, Winsite gibi sitelerdir. Zaten bir siteye girdiginizde o sitenin muhteviyatı size bazı ipuçları verir. Eger illegal programların ve “crack” olarak adlandırılan bazı programların olduğu bir sitede iseniz virüslü program alma ihtimaliniz son derece yüksek.

Kaç çeşit bilgisayar virüsü vardır?

Bilgisayar virüslerini, genel olarak 2 grupta toplamak mümkün:

- Dosyalara bulaşan virüsler
Bu gruba girenler, genellikle, kullanıcının çalıştırdığı programlara bulaşır. Programların virüslenmesi iki yolla olur: Ya virüs kodu bilgisayarın hafızasına yerleşmiştir ve her program çalıştırılışında o programa bulaşır; ya da hafızaya yerleşmeden sadece “virüslü program her çalıştırılışında” etkisini gösterebilir. Ancak, virüslerin çoğu kendini bilgisayarın hafızasına yükler.

- Bilgisayarın sistem alanlarına bulaşan virüsler
Bu gruba giren virüsler ise, bilgisayarın ilk açıldığında kontrol ettiği özel sistem alanlarına (boot sector) ve özel sistem dosyalarına (command.com gibi) yerleşirler.

Bazi virüsler ise her iki şekilde de zarar verebilir.

Bazı virüsler, virüs arama programları tarafindan saptanmamak için bazı “gizlenme” teknikleri kullanırlar (Stealth Virüsleri). Bazi tür virüsler ise, çalıştırıldığında kendine benzer başka virüsler üretir (Polymorphic virüsler).

Bilgisayar virüslerinin olası zararları nelerdir?

Bilgisayar virüsleri,

Ekraniniza can sıkıcı mesajlar çıkararak çalışmanızı bölebilir/engelleyebilir.
Bilgisayarınızın hafızasını ve/veya disk alanını kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erişiminizi engelleyebilir.

Kullandığınız dosyaların içeriklerini bozabilir/silebilir.
Kullandığınız bilgisayar programlarını bozabilir, çalışmalarını yavaşlatabilir.
Sabit diskinizin tamamını ya da önemli dosyaların olduğu kısımlarını silebilir.

Virüsler programların yanında veri dosyalarını da bozabilir mi?

Bazı virüsler, doğrudan data dosyalarını bozabilirler. Birçok virüs, .DAT, .OVR, .DOC gibi çalıştırılabilir olmayan dosyaları hedef alıp bozabilmektedir. Ancak bilgisayar virüsleri de bir çeşit “bilgisayar programları” olduğundan, virüsün yayılabilmesi için mutlaka virüs kodunun çalışması lazım. Bu yüzden, söz gelimi bir düzyazı içeren dosyanın (text) virüs taşıma ihtimali yok.

Virüsler nasıl bu kadar hızlı yayılıyor?

Eskiden en sık karşılaşılan yol, bir bilgisayardan diğerine “disket” ile dosya aktarımı idi. Günümüzde ise, bilgisayar ağlarının oldukça yoğun kullanılması, herkese açık (anonim) dosya arşivleri ve internet üzerindeki popüler etkileşimli ortamlar (MSN, IRC, ICQ, Web gibi) virüslü programların yayılması için oldukça uygun ortamlardır. Ayrıca, e-mail yoluyla gelen programların kontrolsüz çalıştırılması da bir başka potansiyel tehlike olarak karşımızdadır.

Virüsler sadece PC’lere mi bulaşır?

Hayır, sadece PC’lere bulaşmaz; ancak en çok dos ve windows işletim sistemi ile çalışan PC’lere bulaştığını söyleyebiliriz. Macintosh virüsleri de bir hayli yaygındır. Unix işletim sistemi ile çalışan bilgisayarlarda virüs bulaşma vakaları oldukça azdır.

Bilgisayarımın virüs kapıp kapmadığını nasıl anlarım? Bunu saptayan programlar var mı? Eger bilgisayarınıza virüs bulaşmışsa, bu durumda bilgisayarınızda “olağan dışı” bazı durumlar gözlemleyebilirsiniz. Bazi virüsler, isimleri ile ilgili bir mesajı ekranınıza getirebilir. Bazıları makinanızın çalışmasını yavaşlatabilir, ya da kullanılabilir hafızanızı azaltır. Bu son iki sebep sırf virüs yüzünden olmasa da gene de şüphelenmekte fayda var.

Bilgisayarınızın virüs kaıip kapmadığını saptayan “anti-virüs” programları da var. Bu programlar, bilgisayarınızın virüs kapabilecek her tarafını (hafıza, boot sector, çalıştırılabilir programlar, dökümanlar vb) tararlar. Bu programların virüs saptama yöntemleri 2 türlüdür:

Kendi veritabanlarındaki virüslerin imzalarını (virüsün çalışmasını sağlayan bilgisayar programı parçası) bilgisayarınızda ararlar. Programlarınızı, virüs olabilecek zararlı kodlara karşı analiz edebilirler.

Günümüzdeki popüler anti-virüs programlarının veri tabanlarında binlerce virüs imzası ve bunların varyantları vardır. Bu veri tabanları, yeni çıkan virüsleri de ekleyerek sık aralıklarla güncellenir. Bütün virüs programları 3 temel işleve sahiptir :

- Virüs Arama, bulma (virus scanner)
- Bulunan virüsü temizleme (virus cleaner)
- Bilgisayarınızı virüslerden korumak için bir koruyucu kalkan oluşturma (virus shielder)

Virüs kalkanları, bilgisayarınız her açıldığında kendiliğinden devreye giren, ve her yeni program çalıştırdığınızda, bilgisayarınıza kopyaladığınızda (başka bir bilgisayardan, internet üzerinden, disketten vb) bunları kontrol eden ve tanımlayabildiği virüs bulursa sizi uyaran ve virüs temizleme modülünü harekete geçirebilen araçlardır.

Bazı popüler anti virüs programları, üretici şirketler ve web adresleri şunlardır :

McAfee Associates, Inc. http://www.mcafee.com
IBM Anitvirus http://www.av.ibm.com
Norton Antivirus http://www.symantec.com
F-Prot http://www.datafellows.com
Thunderbyte Antivirus http://www.thunderbyte.com

Bu programlar genellikle “shereware” dir. Bazilarının kısıtlı kullanımlı “freeware” sürümleri de vardır. Macintosh, OS/2 ve Windows için bu tip programları yerel Raksnet Tucows arşivinden de alabilirsiniz. Adresi: http://tucows.raksnet.com.tr

Trojanlar hakkında bilgi

Trojan (Truva atı); iki kısımdan oluşan ve bilgisayarları uzaktan kumanda etme amacıyla yazılmış programlardır.

Bu program sayesinde windows kullanmaya yeni başlayan bir insan bile bilgisayarınızda bir çok yetkiye sahip olabilir. Bu tip programlar genelde kendini hacker sanan insanlar tarafından kullanılıyor ancak gerçek hacker olupta bu trojanları kullanan insanlarda var fakat bu noktada olayın boyutu biraz değişiyor örneğin hackerlar Internetteki trojan bulaşmış tüm bilgisayarları (online olan) kullanarak büyük sitelere D.O.S attack yapıyorlar böylece bu sitelere erişimi uzun bir süre engelleyerek siteleri büyük zarara sokuyorlar.

Bu programların birinci kısmı uzaktaki bilgisayarı kontrol etmeye yararken diger kısmı ise uzaktan yönetilecek bilgisayarla kontrol kısmı arasında bağlantı kurmasını sağlayacak açıklık yaratır.Yani bizim problemimiz trojan programının bilgisayarımızda açık port bırakan kısmıyla ilgilidir.

TROJANLARIN BİLGİSAYARIMIZA BULAŞMASINI ENGELLEMEK

Öncelikle hiç bir trojan siz izin vermediğiniz takdirde sizin bilgisayarınızda çalışmaz yani sizin tanımadığınız kişilerden gelen hiç bir dosyayı almayın böylece trojanlardan kurtulmuş olursunuz. Fakat genelde trojan programları istenilen herhangi bir programın içerisine bulaştırılabildiği için siz farkında olmadan herhangi bir yerden yüklediğiniz program içinde bilgisayarınıza trojan almış olabilirsiniz bunu engellemenin en iyi yolu antivirus programları kullanmaktan geçiyor.
Örneğin AVP programıyla bilgisayarınıza bulaşan hem virusleri hemde trojanları engelleyebilirsiniz. Özet olarak tanımadığınız kişilerden (genelde irc ortamında) herhangi bir dosya almayarak (özellikle sonu .ini ve .exe olarak biten dosyaları) ve de kaliteli bir antivirus programı ve firewall programı kurarak trojan tehlikesini büyük ölçüde atlatmış olursunuz. NOT: Antivirus programları genelde yeni çıkan trojan ve virusleri tanımazlar.Bu yüzden kurduğunuz antivirus programının web sayfasını düzenli olarak ziyaret edip programınızı update etmeyi unutmayın.

BİLGİSAYARDA TROJAN OLUP OLMADIĞINI ANLAMAK

Bunu anlamanın bir çok yolu var. Örneğin: Bilgisayarımızda Kontrolumuz Dışında Çalışmalar Oluyorsa: Internetteyken siz herhangi bir işlem yapmamanıza rağmen bilgisayarınız bir şeyler yüklemeye devam ediyor, cd kapağınız açılıp kapanıyor, mouseunuzun isteğinizin dışında hareket ediyor, ekranınıza resim veya yazılar geliyorsa.. Yani bilgisayarınızda sizin kontrolünüz dışında herhangi bir olay gerçekleşiyorsa bilgisayranızda trojan vardır diyebiliriz ama yinede bu kesindir diye bir yargı verilemez. Anti Trojan Programı kullanmak: Bir anti trojan programıyla bilgisayarınızı scan ederek bilgisayarımızdaki trojanları bulabiliriz ancak genelde yeni çıkan trojanlar genelde bu tip programlarla bulunamıyor bu yüzden sürekli olarak programı resmi web sayfasından update etmekte yarar var. Bilgisayarımızda başlat (start) tuşundan programlar (programs) oradanda başlangıç (startup) tuşuna bastığımız zaman bilgisayarımızın açılışıyla birlikte çalısan programları görürüz eğer burda bizim kurmadığımız herhangi bir program varsa bu program bir trojan olabilir. Diğer ve en kesin yöntemlerden birisi ise dos moduna geçip komut satırında ntstat -a yazmaktır bu komut sizin bilgisayarınız internette kimlerle hangi porta bağlı olduğunu gösterir eğer bu program bilgisayarınızda çalışmıyorsa herhangi bir problem yok eğer örneğin 0.0.0.0:12345 gibi bir sonuç veriyorsa bilgisayarınızda netbus isimli bir trojan vardır. Bunu nerden anladın diyorsanız trojanlar bilgisayarımıza bağlanmak için bilgisayarımızda ki portları kullanırlar trojanlar arasından netbus ise bilgisayraımıza bağlanmak için 12345 portunu kullanır. Bunun gibi daha birçok port üzerinden çalışan trojanlarla karşılaşmak mümkündür

TAVSİYELER

Bilgisayarınızdaki işletim sistemi başlamadan önce, hatta daha bilgisayarınızı açmadan önce kesinlikle içerisinde disket bırakmayın! Bilgisayarınızda dünyanın en iyi Anti-Virüs programı da olsa eğer bilgisayarınızın BIOS ayarında Virüs guard yok ise ve bilgisayarınızın disket sürücüsü içerisinde bir disket unutarak bu halde sistemi açarsanız ve bu disket eğer virüslü ise %99 bu virüs bilgisayarınıza geçer.
Hiç bir disketi Windows başlamadan önce açmayın çünkü Anti-Virüs programlarının çoğu Windows açılmadan önce başlamadığından açacağınız disketin içinde virüs varsa Anti-Virüs programı sizi uyaramayacak ve bu virüs eğer bootsector virüsü ise, büyük bir ihtimal daha siz disketi açar açmaz bu virüs sizin bilgisayarınıza da bulaşacaktır. Bilhassa okullarda kullanılan disketlerin %25′i virüslü olmaktadır. Okullardan gelen disketleri Anti-Virüs programsız kesinlikle açmayın! Ne olduğunu bilmediğiniz bir dosyayı çalıştırmaya kalkmayın. Size e-mail ile yollanılan veya ınternetten aldığınız bir dosyayı-programı Anti-Virüs programı ile taramadan kesinlikle çalıştırmayın… Hatta, programı yollayan kişiyi tanımıyorsanız, Anti-Virüs programı ile tarasanız ve temiz çıksa da eğer önemli dosyalarınızı Hard disk’iniz dışında başka bir yere kopyalamadıysanız yine çalıştırmayın. Çünkü bazı kişiler size öyle bir program yollayabilir ki, bu programı çalıştırdıktan sonra sisteminizdeki her şey silinebilir! Bilhassa internette Chat yaptığınız kişilerin size yolladıkları dosyaları kabul etmeyin. İnternette tanınmış firmaların dışında, bulunan her bedava programı çekip çalıştırmayın. Bir arkadaşınıza disket verirseniz, vermeden önce disketin arkasındaki iki delikten kapaklı olan birinin kapağını, tırnağınız ile iterek açın. İki deliğinde arkasını görebilecek şekilde açık olması gerekiyor. Bu şekilde verdiğiniz disketi Silinmez - yazılmaz - yalınızca okunur hale getirerek hem içerisindeki dosyaların yanlışlık ile silinmelerini önlemiş olursunuz, hem de sizden disketi ödünç alan arkadaşınızın bilgisayarında virüs var ise, disketinize bulaştırmasını önlemiş olursunuz. Kaybetmek istemediğiniz önemli dosyalarınızı her zaman için hard disk dışında temiz disketlere, zıp kartuşlarına ya da başka depolama elemanlarına kopyalayarak saklayın. Mutlaka virüs olması şart değil, herhangi bir hard disk arızası meydana gelip, hard disk kullanılmaz hale geldiğinde bu kopyalar size çok faydalı olacaklardır. Ayrıca Anti-Virüs programınızın MAKE RESCUE DISKS kısmından acil kurtarıcı disketleri yapmanızı ve bu disketleri her ay, yeni Anti-virüs güncel dosyalarını işlediğinizde, tekrar yapmanızı tavsiye ederim. Bu şekilde hem bilgisayarınızın sağlıklı çalışmasını sağlamış hem, önemli dosyalarınızı silinme tehlikesinden korumuş olursunuz.