Klasik Türk Musikisi…

Gönderen kumsal

10. yüzyılda yaşamış olan Fârâbî’den Timurlenk’in öldüğü 1405’e kadar geçen süre, Türk Musikîsinin nazarî yönleriyle açıklandığı ve yazıya aktarılmaya başlandığı “oluşum dönemi”ni kapsamaktadır. Bu dönemin sonlarına doğru, çok meşhur bir üstad olan Abdülkâdir Merâgî, bir sonraki “evre” ‘nin tohumlarını ekmiş, Türk Mûsikîsine yeni bir yön vermiştir.

Bunu takiben, 15. yüzyılın başından Yavuz Sultan Selim ’in tahta çıktığı 1512’ye değin; anlatıla geldiği şekilde, Türk Mûsikîsi’nin ses perdeleri ve makamları üzerinde birtakım nazarî değişilikler yapılmıştır. Bu da, Diyâr-ı Rum’un ve Balkanlar’ın dört bir köşesine Mevlevîhânelerin yayıldığı, İstanbul’un feth edilip, Bizans İmparatorluğu kalıntıları arasına Enderun Saray Okulunun kurulduğu, kökleştiği ve Orta Asya’dan Ali Şir Nevâî, Hüseyin Baykara, Ali Kuşçu, Şâdî gibi ilim adamlarının İstanbul’a cezbedildiği bir “dönüşüm dönemi”, keza “bir nevî Rönesans” olarak, karşımıza çıkmaktadır.

Bunun ardından, 16. yüzyılın başından IV. Murat’ın öldüğü 1640’a dek, Doğu’ya düzenlenen seferler sâyesinde, Osmanlı Sarayı’na Orta Doğu’dan getirilen müzik ve sanat adamlarının faaliyet gösterdiği, Şiî-Sünnî mezhepler arasında derin ayrışmaların patlak verdiği “şark dönemi” yaşanmıştır.

17. yüzyılın ortalarından Lâle devri nin sona erdiği 1730’a kadar, avrupai Barok ve Rokoko etkilerin Osmanlı Sarayı’na nüfûz ederek, zamanının doğu kültürüyle apayrı bir sentez oluşturduğu “klâsik dönem” süregelmiştir. 1730’dan İsmâil Dede Efendi ’nin 1836 ’daki ölümüne dek uzanan dönem ise “son klâsik dönem” olarak adlandırılmaktadır.

Tanzimat Fermânı’nın ilan edildiği yıllardan II. Dünya Savaşı’nın sona erdiği 1945’e kadar süren akım ise “romantik dönem” olarak anılmaktadır.

20. yüzyılın ortalarından günümüze kadar gelen dönem “çağdaş dönem”dir. Bu dönemin en son temsilcilerinden biri Münir Nurettin Selçuk’tur.

KlasikTürk Müziği Bestekarları

* Abdülkadir Meragi
* III selim
* Ahmet Irsoy (Zekaizade)
* Ali Fuat Aydın
* Cemal Reşit Rey
* Erol Sayan
* Ferit Sıdal
* Hacı Arif Bey
* Hamparsum Limonciyan
* Hâfız Post
* Mesut Cemil
* Necil Kazım Akses
* Safiyüddin
* Ahmet Adnan Saygun
* Selahattin Pınar
* Selahattin İnal (besteci)
* Tamburi Cemil Bey
* Tanburi Ali Efendi
* Tatyos Efendi
* Ulvi Cemal Erkin
* Yesari Asım Arsoy
* Yorgo Bacanos
* Zeki Müren

Klasik Türk Müziği Yorumcuları

* Adnan Şenses
* Ahmet Özhan
* Alâeddin Yavaşça
* Behiye Aksoy
* Bülent Ersoy
* Emel Sayın
* Gönül Akkor
* Gönül Yazar
* Hâfız Post
* İnci Çayırlı
* Kutlu Payaslı
* Mediha Demirkıran
* Mediha Şen Sancakoğlu
* Melihat Gülses
* Muazzez Abacı
* Mustafa Sağyaşar
* Müzeyyen Senar
* Nalan Altınörs
* Necdet Yaşar
* Nesrin Sipahi
* Niyazi Sayın
* Ömer Altuğ
* Safiye Ayla
* Salih Bilgin
* Samime Sanay
* Seçil Heper
* Yesari Asım Arsoy
* Yıldırım Gürses
* Zekai Tunca
* Zeki Müren
* Ziya Taşkent